بیولا چه کار می‌کند؟

۰۱

صفحه‌ی اصلی و قدم بعدیتازه

هر بار که برنامه را باز می‌کنی، یک نگاه کافی است: امروز چطور بودی و حالا چه کاری کمک می‌کند.

• «امروز … بودی»: حال امروز در یک کلمه، از میانگین ثبت‌های امروز؛ و «الان چطوری؟»: یک ضربه روی طیف، بی‌آن‌که فرمی باز شود، حال این لحظه را ثبت می‌کند.
• «قدم بعدی» روز را همان‌طور می‌خواند که مراقبت در دوقطبی: اول خطر (حال خیلی پایین ← طرح ایمنی)؛ بعد خلق بالا با خواب کم، که شایع‌ترین نشانه‌ی زودرس دوره‌ی بالاست (خواب امشب و ریتم روزانه)؛ اضطراب شدید (تنفس ۴-۷-۸)؛ سه روز پشت هم پایین (آماده‌سازی جلسه)؛ خلق بالا (نشانه‌های هشدار خودت)؛ بعد خواب، هدف‌ها و انرژی. با یک لمس همان بخش باز می‌شود.
• کارت نشانه‌های هشدار، وقتی چند نشانه‌ات با هم برمی‌گردند، با دکمه‌های طرح ایمنی و تماس با درمانگر.
• ثبت‌های اخیر با ساعتشان، و میان‌بُر به دفترچه‌ی فکر، هدف‌ها، تقویم حال و تحلیل الگوها.
• ویجت روی صفحه‌ی گوشی: پیش‌فرض پوشیده است («بیولا — برای باز کردن ضربه بزن»)؛ فقط اگر خودت بخواهی، آخرین حال، شمار روزهای پشت‌سرهم و پنج دکمه‌ی ثبت سریع حال را نشان می‌دهد.

۰۳

الگوها و تحلیل

ثبت‌ها به چیزی تبدیل می‌شوند که می‌شود نشان داد و درباره‌اش حرف زد.

• نمودار روند برای هفته، ماه و سال.
• میانگین و «پایداری خلق» در بازه‌ی انتخابی.
• ارتباط خواب و خلق، و ارتباط اضطراب و خلق.
• محرک‌هایی که بیشترین اثر را بر اضطراب داشته‌اند، و حمایت‌هایی (مثل پیاده‌روی یا داروی طبق برنامه) که بیشترین کمک را کرده‌اند.
• پخش خلق: چند روز بالا، پایدار یا پایین بوده‌ای.
• از همین صفحه، «آماده‌سازی خلاصه برای درمانگر» و «خلاصه برای ویزیت».
• هشدارهای الگویی، مثل کم‌شدنِ پایدار خواب.

۰۵

ریتم روزانه

روزهای منظم، پشتوانه‌ی خلق پایدار است؛ پنج کار ثابت روزت را ثبت کن.

• ساعت بلند شدن از تخت، اولین گفتگو با کسی، شروع کار اصلی روز، شام و رفتن به رختخواب — برای امروز یا دیروز، هر کدام که یادت هست.
• هر هفته می‌بینی روزهایت چقدر به ساعت‌های همیشگی‌شان نزدیک بوده‌اند.
• اگر بخواهی، «ریتم روزانه‌ی به‌هم‌ریخته» یکی از نشانه‌های هشدار تو می‌شود: روزی که دست‌کم دو کارش بیش از ۴۵ دقیقه از ساعت معمولت دور شده باشد.

۰۷

هدف‌ها، روال‌ها و عادت‌ها

قدم‌های کوچک و منظم، پایه‌ی ثبات‌اند.

• هدف‌های شخصی با توضیح، و وضعیت هر کدام: در حال انجام، متوقف، تکمیل‌شده یا لغوشده.
• روال‌های صبح، عصر و پیش از خواب، هر کدام با شمار روزهای پشت‌سرهم.
• پیگیری عادت‌ها با روزهای متوالی.

۰۹

دارو و یادآور

یادآور برای دارو، و ثبت اینکه خورده‌ای یا نه.

• فهرست داروها با نام، دوز و ساعت مصرف.
• یادآور با آلارم دقیق، هرجا که اندروید اجازه بدهد؛ وگرنه یادآور تقریبی — و برنامه همین را به تو می‌گوید.
• ثبت مصرف و روزهای متوالی.
• برچسب اختیاری «محرک» یا «ضدافسردگی» برای هر دارو. با آن، یادداشتی کوتاه می‌گوید این داروها در دوقطبی گاهی خلق را بالا می‌برند، و روشن کردن یادآوری «نشانه‌های هشدار من» را پیشنهاد می‌کند؛ خودش چیزی را روشن نمی‌کند و درباره‌ی شروع یا قطع دارو توصیه‌ای نمی‌دهد.
• بعضی گوشی‌ها، به‌خصوص شیائومی، ردمی و پوکو، برای صرفه‌جویی باتری برنامه را در پس‌زمینه می‌بندند و یادآور دیر می‌رسد یا نمی‌رسد؛ برنامه راهنمای تنظیم این گوشی‌ها را نشان می‌دهد.
• اعلان‌ها هیچ جزئیات سلامتی ندارند: متن همیشه عمومی است و روی صفحه‌ی قفل پیش‌فرض پنهان می‌ماند.

۱۱

کار شناختی‌رفتاری (CBT)

تمرین‌هایی که کنار درمان می‌نشینند، نه جای آن.

• ثبت فکر در شش گام: موقعیت، فکر خودکار، احساس، تحریف شناختی، فکر متعادل و نتیجه.
• کتابخانه‌ی تحریف‌های شناختی.
• مسیر ۴ هفته‌ای گام‌به‌گام.
• بسته‌های محتوا و جعبه‌ابزار دوقطبی.
• برنامه‌ی تطبیقی کوتاه، با کمک هوش مصنوعی (اختیاری).

۱۳

پله‌های مواجهه

ابزار برنامه‌های اضطراب و وسواس: روبه‌رو شدن قدم‌به‌قدم با آن‌چه از آن دوری می‌کنی.

• فهرست پله‌ای موقعیت‌ها، هر کدام با نمره‌ی ناراحتی ۰ تا ۱۰۰ و کار ایمنی یا وسواسی که کنار می‌گذاری.
• ثبت هر تمرین: ناراحتی پیش از شروع، در اوج و در پایان، چند دقیقه، و این‌که بدون کار ایمنی ماندی یا نه.
• نموداری که اوج ناراحتی را در تمرین‌ها نشان می‌دهد؛ وقتی به نصف بار اول رسید، پیشنهاد می‌شود سراغ پله‌ی بعد بروی.
• تا وقتی نشانه‌های هشدار خودت دیده می‌شوند، پله‌های ۶۰ به بالا کنار گذاشته می‌شوند.

۱۵

پرسشنامه‌های غربالگری

شش ابزار شناخته‌شده و دو چک‌لیست خود بیولا — هر هشت فعال، هر وقت خواستی.

• PHQ-9 (افسردگی)، GAD-7 (اضطراب)، BDI-II (افسردگی بک)، BAI (اضطراب بک)، RRS (نشخوار فکری) و DERS (دشواری تنظیم هیجان).
• چک‌لیست علائم هیپومانیا و خودسنجی علائم مانیا — ساخته‌ی بیولا، نه MDQ و YMRS رسمی؛ نمره‌شان با آن ابزارها مقایسه‌پذیر نیست.
• پرسشنامه‌ی اولیه‌ی هنگام شروع کاملاً اختیاری است و همیشه از «ابزارها» دوباره در دسترس است.
• نمره‌ی خام و روند در طول زمان.
• ذخیره در برنامه و در پشتیبان رمزشده.
• اگر به پزشکت وصل شده باشی، پرسشنامه‌هایی که او از سایت پزشکان می‌فرستد هم در برنامه‌ات می‌آید.
• یادآوری دوهفتگی (اختیاری): PHQ-9 و GAD-7 درباره‌ی دو هفته‌ی گذشته می‌پرسند؛ دو هفته بعد از آخرین پاسخ، یک بار یادآوری می‌شود، و در فهرست هم «پاسخ بعدی: … روز دیگر» را می‌بینی.
• اگر در PHQ-9 یا BDI-II به سؤال فکرِ آسیب‌زدن به خود پاسخی جز «اصلاً» بدهی، پیش از هر چیز کارتی آرام می‌آید که می‌گوید تنها نیستی و گفتنش به پزشک کمک می‌کند، با دکمه‌های «کمک فوری» و «طرح ایمنی من». قاعده‌اش ثابت و روی خود گوشی است، بدون هوش مصنوعی.

فهرست کامل پرسشنامه‌ها، همراه ابزارهای سایت پزشکان

۱۷

همیار هوش مصنوعی (اختیاری)

چیزی که بین جلسه‌ها کنارت می‌ماند — اگر بخواهی.

• گفتگوی فارسی که با اجازه‌ی تو، داده‌های خودت را می‌شناسد؛ هر دسته‌ی داده (مثل خلاصه‌ی خلق یا خواب) جدا اجازه می‌خواهد.
• بازتاب کوتاه از روند خلقت در «تحلیل و الگوها»، بازتاب هفتگی، توضیح غیرتشخیصیِ نتیجه‌ی پرسشنامه‌ها، گام هوش مصنوعیِ مسیر CBT، برنامه‌ی تطبیقی و مثال تحریف‌های شناختی.
• حافظه‌ای که می‌توانی ببینی و پاک کنی.
• تشخیص نمی‌دهد، دارو نمی‌پیچد و جای درمانگر نیست؛ برای بحران، صفحه‌ی کمک فوری را بازکن.

۱۹

جلسه‌ی درمان، پزشک و پژوهش

هر کدام جداگانه و فقط با اجازه‌ی تو.

• آماده‌سازی جلسه‌ی درمان: موضوع‌ها، پرسش‌ها و یادداشت دارو را از قبل بنویس.
• خروجی رمزگذاری‌شده با رمزی که خودت انتخاب می‌کنی.
• اشتراک با درمانگرم: اگر به پزشکت وصل شده باشی، می‌توانی عددهای روزانه‌ی خلق و خوابت را بین ویزیت‌ها هم برای او بفرستی — نشانه‌های هشدار فقط اگر جداگانه بخواهی. پزشک آن را وقتی سایت پزشکان را باز کند می‌بیند؛ راه تماس فوری نیست. هر وقت بخواهی خاموشش می‌کنی.
• حالت پژوهش: ارسال بی‌نام امتیازها، با رضایت صریح. شناسه‌ی حساب همراهش نیست.
• پژوهش با کد مستعار (جدا و اختیاری): عددهای هر روزت زیر یک کد تصادفی که روی گوشی ساخته می‌شود — بدون نام، حساب یا متن — تا روند هر نفر در طول زمان دیده شود. خاموش کردنش کد و همه‌ی روزهایش را از سرور پاک می‌کند.

۲۱

یادآورها

پیش‌فرض خاموش؛ هر کدام را خودت روشن می‌کنی، و متن هیچ‌کدام چیزی از سلامتت نمی‌گوید.

• ثبت حال روزانه، یادآور خواب، داروها، جلسه‌ی درمان، بازتاب هفتگی هوش مصنوعی، آزمایش‌ها (فقط روزی که موعدش است)، نشانه‌های هشدار (فقط وقتی دیده شوند) و پرسشنامه‌ی دوهفتگی — هر کدام با ساعت خودش.
• «پیام‌های بیولا»: گاهی پیامی کوتاه درباره‌ی خود برنامه (مثلاً نسخه‌ی تازه).
• روی صفحه‌ی قفل پیش‌فرض پنهان‌اند؛ اگر بخواهی همان متن عمومی آن‌جا هم دیده می‌شود.
• یادآور دقیق هرجا که اندروید اجازه بدهد، و راهنمای تنظیم گوشی‌هایی که برنامه را در پس‌زمینه می‌بندند (شیائومی، ردمی، پوکو)؛ دکمه‌ی «ارسال اعلان آزمایشی» برای امتحان.

۲۳

تازه‌ها، راهنماها و به‌روزرسانی

هر قابلیت تازه با راهنمایش معرفی می‌شود، و نسخه‌ی تازه از داخل خود برنامه نصب می‌شود.

• به‌روزرسانی از داخل برنامه (اندروید): وقتی نسخه‌ی تازه بیاید، «به‌روزرسانی» را بزن؛ بیولا فایل را از سرور خودش دریافت می‌کند، بررسی می‌کند که همان برنامه و با امضای بیولا باشد، و نصب‌کننده‌ی اندروید را باز می‌کند. فقط وقتی وارد حسابت شده‌ای. بار اول اندروید یک بار اجازه‌ی «نصب از این منبع» را می‌خواهد.
• «تازه‌های این نسخه»: بعد از هر به‌روزرسانی، قابلیت‌های تازه یک بار نشان داده می‌شوند، هر کدام با دکمه‌ای به همان بخش.
• «تازه‌ها و راهنماها» در تنظیمات، و دکمه‌ی «راهنما» بالای صفحه‌هایی مثل نشانه‌های هشدار، طرح ایمنی، داروها، آزمایش‌ها، خواب، ریتم روزانه و برنامه‌های همراه.
• «خواندنی‌ها»: نکته‌ها، تمرین‌ها و مقاله‌های کوتاهی که تیم بیولا می‌نویسد و پیش از انتشار بازبینی می‌کند؛ مطالب بالینی فقط با تأیید متخصص.
• «پیام‌های بیولا»: گاهی پیامی کوتاه درباره‌ی برنامه به‌صورت اعلان، و کارتی در صفحه‌ی اصلی با دکمه‌ای به بخش مربوط. متن پیام هرگز جزئیات سلامتت را ندارد و در «یادآورها» خاموش می‌شود.

۲۵

حساب و گوشی نو

با ایمیل و رمزت وارد شو؛ همه‌چیز برمی‌گردد.

• بعد از ورود، یک پشتیبان رمزشده روی سرور نگه داشته می‌شود — پیش‌فرض روشن، و هر وقت بخواهی خاموش.
• روی گوشی جدید فقط با همان ایمیل و رمز وارد می‌شوی و داده‌ها خودکار بازیابی می‌شوند.
• «کد بازیابی»: یک کد ۲۰ نویسه‌ای که یک بار نشان داده می‌شود؛ اگر رمزت را فراموش کنی و رمز تازه بگذاری، با همین کد پشتیبان رمزشده‌ات دوباره باز می‌شود.
• «اشتراک من»: برنامه، تا کی و از کجا؛ فعلاً همه‌ی بخش‌ها برای همه باز است، و طرح ایمنی، شماره‌های کمک، دارو، ثبت حال و پشتیبان همیشه رایگان می‌مانند.
• ظاهر: تم تیره، روشن یا هماهنگ با گوشی، شش رنگ تأکیدی، هشت حالت نشان بیولا و انیمیشن ققنوس.
• فارسی و انگلیسی، راست‌به‌چپ، ارقام فارسی.